Angina, znana również jako ostre zapalenie błony śluzowej gardła, to choroba zakaźna, która dotyka miliony ludzi na całym świecie, zwłaszcza dzieci. Wywoływana przez bakterie, wirusy lub grzyby, angina może przybierać różne formy, w tym bakteryjną i wirusową, z których każda niesie ze sobą odmienny przebieg i objawy. Najczęstszym sprawcą anginy bakteryjnej jest paciorkowiec Streptococcus pyogenes, który odpowiada za niemal 90% przypadków. Zrozumienie przyczyn, objawów oraz metod leczenia tej dolegliwości jest kluczowe w walce z jej nieprzyjemnymi skutkami i w zapobieganiu poważniejszym powikłaniom. Jak zatem rozpoznać anginę i co zrobić, gdy już się pojawi?
Angina choroba zakaźna – co to jest?
Angina, znana również jako ostre zapalenie gardła i migdałków, to choroba zakaźna wywołana przez różne patogeny, głównie bakterie, wirusy i grzyby. Jest to szczególnie powszechny problem, zwłaszcza u dzieci, i może występować w formie anginy bakteryjnej lub anginy wirusowej.
Najczęstszą przyczyną anginy bakteryjnej jest paciorkowiec z grupy Streptococcus pyogenes, odpowiedzialny za niemal 90% przypadków. Objawy anginy mogą obejmować:
- ból gardła,
- podwyższoną temperaturę ciała,
- bóle mięśni i stawów,
- uczucie rozbicia,
- zmiany na migdałkach, takie jak zaczerwienienie i ropny nalot.
Angina jest zaraźliwa, a droga zakażenia często odbywa się przez kontakt z osobami chorymi lub drogą kropelkową. Okres wylęgania anginy wirusowej wynosi od 1 do 6 dni, a osoby zakażone mogą zarażać nawet 2 dni przed wystąpieniem objawów. Leczenie anginy, zwłaszcza bakteryjnej, najczęściej wymaga zastosowania antybiotyków, takich jak fenoksymetylopenicylina.
Przyczyny anginy – wirusy, bakterie i grzyby
Angina może być wywołana przez różne drobnoustroje, w tym wirusy, bakterie oraz rzadziej grzyby. Zależnie od patogenu, który wywołuje chorobę, angina może przebiegać w różny sposób.
Najczęściej angina jest rezultatem infekcji wirusowej. U dorosłych wirusy odpowiadają za 90-95% przypadków anginy, a do głównych wirusów wywołujących tę chorobę należą:
- rinowirusy,
- koronawirusy,
- wirusy RS,
- adenowirusy.
Angina wirusowa ma zazwyczaj łagodniejszy przebieg w porównaniu z anginą bakteryjną i może ustąpić samoistnie w przeciągu 7-10 dni.
W przypadku anginy bakteryjnej, głównym patogenem jest bakteria Streptococcus pyogenes, która często powoduje gwałtowne objawy oraz wysoką gorączkę. U dzieci bakterie są częstszą przyczyną anginy w porównaniu do dorosłych, gdzie dominują wirusy.
Rzadziej, angina może być wywołana przez grzyby, co występuje głównie u osób z osłabionym układem odpornościowym. Infekcje grzybicze są mniej powszechne, ale mogą prowadzić do problemów zdrowotnych, jeśli nie zostaną odpowiednio zdiagnozowane i leczone.
Warto zauważyć, że zrozumienie przyczyn anginy jest kluczowe dla właściwego leczenia i podejścia terapeutycznego, ponieważ sposób leczenia różni się w zależności od etiologii zakażenia.
Jak zaraża się anginą?
Angina, jako choroba zakaźna, ma kilka głównych dróg zarażenia. Najczęściej przenosi się drogą kropelkową, co oznacza, że patogeny są uwalniane do powietrza podczas kaszlu, kichania lub mówienia przez osobę zakażoną.
Oto kluczowe informacje o zaraźliwości anginy:
- Wirusowa forma anginy może zarażać już 1-2 dni przed wystąpieniem objawów, a zakaźność utrzymuje się do 3 tygodni po ich ustąpieniu.
- Angina bakteryjna jest mniej zaraźliwa; ryzyko zakażenia kończy się około 24 godzin po rozpoczęciu skutecznej antybiotykoterapii.
- Bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, na przykład przez dotyk, również może prowadzić do przeniesienia choroby.
Warto zauważyć, że okres inkubacji anginy, czyli czas od momentu zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów, różni się w zależności od rodzaju patogenu. W przypadku wirusów trwa on zazwyczaj od 1 do 3 dni, natomiast infekcje bakteryjne mogą rozwijać się nieco wolniej.
Pamiętaj, że unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz zachowanie higieny, w tym częste mycie rąk, mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zarażenia anginą.
Objawy anginy – jak je rozpoznać?
Objawy anginy są kluczowe dla jej rozpoznania i mogą różnić się w zależności od typu infekcji. Najczęściej występującymi objawami są:
- Silny ból gardła – utrudnia jedzenie i przełykanie, a w przypadku anginy bakteryjnej ból jest intensywny i nagły.
- Gorączka – może być wysoka, zwłaszcza w przypadku anginy ropnej, ale nie zawsze towarzyszy anginie bakteryjnej.
- Obrzęk i zaczerwienienie – widoczne w obrębie gardła i migdałków, co wskazuje na stan zapalny.
- Biały nalot na migdałkach – często występuje w przypadku anginy ropnej.
- Ból głowy i ogólne rozbicie – mogą towarzyszyć innym objawom, wskazując na ogólny stan zapalny organizmu.
W przypadku anginy wirusowej objawy mogą być łagodniejsze i dodatkowo obejmować kaszel, katar oraz bóle mięśniowe. Z kolei angina bakteryjna rozwija się szybko, z intensywnym bólem gardła i wysoką gorączką.
Warto zauważyć, że angina może występować również bez gorączki, szczególnie w przypadku infekcji bakteryjnej. Jeśli objawy są nasilone lub utrzymują się dłużej, zaleca się konsultację z lekarzem, aby uniknąć powikłań.
Leczenie anginy – co należy wiedzieć?
Leczenie anginy jest ściśle związane z jej przyczyną. W przypadku anginy wirusowej, leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów, bez konieczności stosowania antybiotyków. Pacjenci powinni zadbać o odpoczynek i spożycie dużej ilości płynów.
W przypadku anginy bakteryjnej, szczególnie spowodowanej przez paciorkowce, stosuje się antybiotyki, aby zapobiec poważnym powikłaniom. Nieleczona angina bakteryjna może prowadzić do problemów zdrowotnych, takich jak:
- zapalenie ucha środkowego,
- ropień okołomigdałkowy,
- powikłania sercowe.
W leczeniu objawowym anginy, niezależnie od jej typu, zaleca się:
- odpoczynek,
- dużą ilość płynów,
- stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen,
- preparaty do ssania o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym,
- płukanki do gardła.
Ważne jest również unikanie dymu tytoniowego i innych drażniących substancji, które mogą nasilać objawy. W przypadku wystąpienia ciężkich objawów lub wątpliwości co do leczenia, zawsze warto zasięgnąć porady specjalisty.
Artykuł przygotowany we współpracy z angina choroba zakaźna.
